أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
57
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
خداى عيسى ، گفت : هيچ مگرييد و جزع مكنيد كه من عيسىام خداى تعالى مرا نگاهداشت و اين مرد آويخته آن منافق است كه مردمانرا بر سر من آورد ايشان دل خوش شدند و بر گرديدند و پس از هفت روز عيسى بيامد و حواريان را جمع كرد و ايشانرا وصيّت كرد و در زمين بفرستاد هر يكى را به جائى تا دعوت كنند و خلق را با دين خداى خوانند و عيسى را خداى تعالى به آسمان برد . اهل تواريخ گفتند ماه رمضان بود شب قدر او را از بيت المقدّس به آسمان بردند و در حديث مقتل امير المؤمنين على عليه السّلام آمده و لقد ضربت في اللّيلة الّتي قبض فيها يوشع بن نون و قبضت في اللّيلة الّتي عرج فيها بعيسى بن مريم ، گفت : مرا در شبى ضربت زدند كه در مثل آن شب يوشع بن نون را وفات رسيد و قبض روح من در شبى كردند كه در مثل آن شب عيسى مريم را به آسمان بردند و آن شب بيست و يكم بود و حواريان در زمين پراكنده شدند هر يكى بجانبى از جوانب براى دعوت را و خداى هر يكى را لغت اهل آن زمين به او آموخت تا به زبان ايشان دعوت ميكردند اينست معنى [ وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ ] ايشان مكر كردند و خداى مكر كرد يعنى جزاى مكر ايشان كرد و او بهترين جزا دهندگانست . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 55 ] إِذْ قالَ اللَّهُ يا عِيسى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَ رافِعُكَ إِلَيَّ وَ مُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ جاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ( 55 ) و ياد كن اى محمّد چون گفت خداى عزّ و جلّ عيسى را كه اى عيسى من ترا بخواهم ستدن و برخواهم داشتن و با نزديك خود بردن كعب الاحبار و جماعتى گفتند : مراد به توفّى قبض روح كردن و جان برداشتن است . كلبى و جماعتى ديگر گفتند كه : قبض اوست نه قبض روح او بيانش : فلمّا توفّيتنى كنت انت الرّقيب عليهم ، براى آنكه قوم پس از رفع او به آسمان ترسا شدند ربيع انس گفت : مراد نوم است و خواب يعنى من ترا بخوابانم و در خواب به آسمان برم بيانش : و هو الّذى يتوفّيكم باللّيل ابن عباس گفت : قبض روح است يعنى ترا بميرانم بيانش : قل يتوفّيكم ملك الموت ، و اين بحقيقت نزديكتر است وهب گفت : خداى تعالى عيسى را بميرانيد سه ساعت آنگه زنده كرد و به آسمان برد